Αποτελεί την πρώτη αιτία υπογονιμότητας λόγω διαταραχής της ωορρηξίας και, παραδόξως, μία από τις περιπτώσεις όπου οι πιθανότητες παραμένουν οι καλύτερες — υπό την προϋπόθεση ότι αντιμετωπίζεται με τη δέουσα σοβαρότητα.
Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών επηρεάζει περίπου μία στις δέκα γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία. Η διάγνωση βασίζεται στα κριτήρια του Ρότερνταμ: δύο από τα τρία ακόλουθα στοιχεία: ακανόνιστοι ή απουσία κύκλων, κλινικά ή βιολογικά σημεία υπερβολικής παραγωγής ανδρογόνων, και πολυκυστική εμφάνιση των ωοθηκών στο υπερηχογράφημα ή αυξημένα επίπεδα AMH. Πρέπει επίσης να έχουν αποκλειστεί οι άλλες αιτίες.
Ο όρος είναι παραπλανητικός, και οι ασθενείς το επισημαίνουν εδώ και καιρό: δεν πρόκειται για κύστεις, αλλά για ωοθυλάκια που έχουν σταματήσει την ανάπτυξή τους σε πρώιμο στάδιο, και το σύνδρομο είναι κατά κύριο λόγο ορμονικό και μεταβολικό. Μια διεθνής κίνηση ζητά την μετονομασία του, ενώ στη Γαλλία μια αναφορά που υποβλήθηκε στη Εθνοσυνέλευση μεταφέρει αυτό το αίτημα. Η συζήτηση δεν είναι επιφανειακή: η τρέχουσα ονομασία κατευθύνει τις ασθενείς προς μια απομονωμένη γυναικολογική προσέγγιση, ενώ η αντιμετώπιση αφορά επίσης το μεταβολικό σύστημα — ινσουλινοαντίσταση, βάρος, κίνδυνος διαβήτη τύπου 2.
Το κύριο πρόβλημα είναι η ανοвуλία ή η δυσωουλία: χωρίς τακτική ωορρηξία, η σύλληψη γίνεται τυχαία. Αντίθετα, η ωοθηκική εφεδρεία είναι γενικά υψηλή, με AMH συχνά άνω των 4 ng/ml και σημαντικό αριθμό ωοθυλακίων άντρου. Αυτό είναι καλό νέο: υπάρχει υλικό. Η μακροπρόθεσμη πρόγνωση είναι καλύτερη από ό,τι στην περίπτωση της ωοθηκικής ανεπάρκειας.
Το μειονέκτημα είναι ο κίνδυνος υπερδιέγερσης των ωοθηκών κατά τη διάρκεια μιας εξωσωματικής. Μια ασθενής με SOPK είναι ακριβώς το προφίλ που ανταποκρίνεται υπερβολικά, γεγονός που απαιτεί προσαρμοσμένα πρωτόκολλα.
Η απώλεια βάρους, όταν υπάρχει υπερβολικό βάρος: μια μείωση του σωματικού βάρους κατά 5 έως 10 % αποκαθιστά την ωορρηξία σε σημαντικό ποσοστό των ασθενών. Αυτή είναι η παρέμβαση με την καλύτερη σχέση προσπάθειας-αποτελέσματος, αλλά και η πιο απογοητευτική στην εφαρμογή της, επειδή το ίδιο το σύνδρομο δυσχεραίνει την απώλεια βάρους.
Η λετροζόλη συνιστάται ως πρώτη επιλογή σύμφωνα με τις διεθνείς συστάσεις του 2023, πριν από το κιτρικό κλομιφαίνη, με υψηλότερο ποσοστό ζωντανών γεννήσεων. Λεπτομέρειες σχετικά με τις διεγέρσεις βρίσκονται εδώ.
Η μετφορμίνη εξετάζεται σε περίπτωση ινσουλινοαντίστασης, είτε μόνη της είτε σε συνδυασμό.
Το ινοσιτόλη — μυο-ινοσιτόλη, που συχνά συνδυάζεται με D-κιρο-ινοσιτόλη — βελτιώνει τους μεταβολικούς δείκτες και, μερικές φορές, την κανονικότητα των κύκλων. Τα δεδομένα σχετικά με τις ζωντανές γεννήσεις παραμένουν περιορισμένα: αποτελεί ένα λογικό συμπλήρωμα, όχι θεραπεία της υπογονιμότητας, και δεν αντικαθιστά την ιατρική φροντίδα.
Είναι απαραίτητη μετά από έξι ωορρηξικούς κύκλους χωρίς εγκυμοσύνη, ή εξ αρχής εάν υπάρχει άλλος παράγοντας — σάλπιγγες, σπέρμα, ηλικία. Τρεις προσαρμογές αποτελούν τον κανόνα:
Με αυτές τις προφυλάξεις, τα αποτελέσματα είναι καλά: ο αριθμός των ωαρίων που συλλέγονται είναι υψηλός και τα αθροιστικά ποσοστά γεννήσεων είναι συγκρίσιμα, voire ανώτερα, με αυτά άλλων ενδείξεων στην ίδια ηλικία.
Γλυκόζη νηστείας με ινσουλίνη ή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, TSH, προλακτίνη, λιπιδαιμικό προφίλ, καθώς και μέτρηση των ωοθυλακίων άντρου με AMH. Μια πολύ υψηλή τιμή AMH δεν αποτελεί από μόνη της καλή είδηση: υποδηλώνει κυρίως τον κίνδυνο υπερβολικής απόκρισης, και αυτή η πληροφορία είναι που χρησιμοποιεί ο γιατρός για να επιλέξει τη δόση. Το άρθρο για την AMH περιγράφει λεπτομερώς την ερμηνεία.
Όχι. Διαταράσσει την ωορρηξία, αλλά η ωοθηκική εφεδρεία είναι γενικά υψηλή και η πρόγνωση παραμένει καλή. Η πλειοψηφία των γυναικών που πάσχουν από το σύνδρομο αυτό συλλαμβάνουν, με ή χωρίς ιατρική βοήθεια.
Επειδή ο όρος παραπέμπει σε κύστεις, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μπλοκαρισμένα ωοθυλάκια, και επειδή αποκρύπτει τη μεταβολική διάσταση του συνδρόμου. Μια διεθνής κίνηση και μια συλλογή υπογραφών στη Γαλλία ζητούν αυτή την αλλαγή.
Βελτιώνει τους μεταβολικούς δείκτες και, μερικές φορές, την κανονικότητα των κύκλων, αλλά τα στοιχεία σχετικά με τις ζωντανές γεννήσεις παραμένουν περιορισμένα. Αποτελεί ένα λογικό συμπλήρωμα, όχι όμως θεραπεία της υπογονιμότητας.
Η υπερδιέγερση των ωοθηκών, καθώς οι ωοθήκες αυτές ανταποκρίνονται έντονα. Ένα πρωτόκολλο με ανταγωνιστές, η πρόκληση ωορρηξίας με αγωνιστές και μια στρατηγική κατάψυξης όλων των εμβρύων μειώνουν σημαντικά αυτόν τον κίνδυνο.
Πηγή: https://fertilitegrece.com/blog/sopk-gonimotita-exosomatiki/ — Τριάδα Μπαλουκούδη, συντονισμός εξωσωματικής στην Ελλάδα. Γενική πληροφόρηση, χωρίς ισχύ ιατρικής ή νομικής συμβουλής. Εκτυπώθηκε στις
Η πρώτη συζήτηση είναι δωρεάν και χωρίς καμία δέσμευση.
Κλομιφαίνη κιτρική, λετροζόλη, γοναδοτροπίνες: ποιος είναι ο σκοπός κάθε μεθόδου διέγερσης της ωορρηξίας, για ποιες γυναίκες, με ποια αποτελέσματα και ποιους κινδύνους. Και πότε πρέπει να καταφύγει κανείς στην εξωσωματική.
Διαβάστε το άρθροΤο σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών (SHO): ποιοι διατρέχουν κίνδυνο, προειδοποιητικά σημάδια, πρωτόκολλα που το αποτρέπουν σχεδόν πλήρως, και πότε πρέπει να ζητήσετε επείγουσα ιατρική βοήθεια μετά την επιστροφή.
Διαβάστε το άρθροAMH, FSH, LH, μέτρηση των ωοθυλακίων άντρου: πώς να ερμηνεύσετε τα αποτελέσματα μιας εξέτασης της ωοθηκικής εφεδρείας, πότε πρέπει να γίνει η εξέταση και γιατί ένα χαμηλό επίπεδο AMH δεν σημαίνει υπογονιμότητα.
Διαβάστε το άρθρο