Χρόνος αναμονής για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή για μόνες γυναίκες ή ζευγάρια γυναικών: η αναμονή στη Γαλλία το 2026 και οι επιλογές στο εξωτερικό

Ποια είναι η αναμονή για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή για μια μόνη γυναίκα στη Γαλλία; Σύμφωνα με την Υπηρεσία Βιοϊατρικής, η μέση αναμονή για την έναρξη μιας διαδικασίας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με δωρεά σπέρματος ήταν 17,7 μήνες το 2025, η ίδια με το 2024. Πίσω από αυτόν τον μέσο όρο, η διακύμανση κυμαίνεται από 8 έως 28 μήνες, ανάλογα με τη μονάδα. Ο αριθμός αυτός αφορά το σύνολο των αιτήσεων για δωρεά σπέρματος, τόσο των μόνων γυναικών όσο και των ζευγαριών γυναικών.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν σε γαλλικά κέντρα. Ακολουθούν τα επίσημα στοιχεία, οι αλλαγές που σημειώθηκαν το 2025 και οι δυνατότητες που προσφέρει η Ελλάδα όταν η αναμονή γίνεται το πραγματικό πρόβλημα.

Χρόνος αναμονής για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή από μόνες γυναίκες: τα επίσημα στοιχεία του 2025

Η Υπηρεσία Βιοϊατρικής δημοσίευσε τον Απρίλιο του 2026 τα στοιχεία της για το έτος 2025:

• πάνω από 12.000 αιτήσεις για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή με δωρεά σπέρματος από ζευγάρια γυναικών και μόνες γυναίκες, ένα επίπεδο σταθερό σε σχέση με το 2024·
• σχεδόν 7.150 πρώτες επισκέψεις, και πάνω από 5.300 άτομα που μπόρεσαν να προχωρήσουν σε μια πρώτη προσπάθεια·
• μέσος χρόνος αναμονής 17,7 μήνες, από 8 έως 28 μήνες ανάλογα με τις μονάδες, με έντονες πιέσεις σε ορισμένα κέντρα της Île-de-France, της Βουργουνδίας-Φρανς-Κοντέ, της Νέας Ακουιτανίας και της Ρεϋνιόν.

Στα τέλη του 2025, οι μόνες γυναίκες αντιπροσώπευαν το 47 % της λίστας αναμονής. Η λίστα άρχισε να μειώνεται, αλλά ο μέσος χρόνος αναμονής δεν έχει μειωθεί ακόμα.

31 Μαρτίου 2025: το τέλος των ανώνυμων δωρεών στη Γαλλία

Από τον Σεπτέμβριο του 2022, ισχύει ένα νέο δικαίωμα: ένα άτομο που έχει γεννηθεί από δωρεά μπορεί, όταν ενηλικιωθεί, να ζητήσει την ταυτότητα του δότη, και τα αιτήματα αυτά εξετάζονται από μια εθνική επιτροπή, την CAPADD. Από τις 31 Μαρτίου 2025, ημερομηνία που καθορίστηκε με διάταγμα του Αυγούστου 2023, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο οι γαμέτες των δοτών που έχουν συμφωνήσει να γνωστοποιήσουν την ταυτότητά τους.

Υπήρχε ο φόβος μιας διακοπής. Την ημερομηνία αυτή, απέμεναν λιγότερα από 30.000 φιαλίδια από το παλιό ανώνυμο απόθεμα, τα περισσότερα από τα οποία ήταν ακατάλληλα για χρήση, αλλά ένα νέο απόθεμα άνω των 100.000 φιαλιδίων, προερχόμενο από 2.177 δότες, είχε συγκροτηθεί στα τέλη του 2024, το οποίο αντιστοιχούσε σε περίπου δύο χρόνια ζήτησης. Τα στοιχεία του 2025 δεν δείχνουν επιμήκυνση: ο μέσος χρόνος αναμονής παρέμεινε στους 17,7 μήνες, και 1.015 άνδρες υπέβαλαν αίτηση για δωρεά, έναντι 380 κατά μέσο όρο πριν από τον νόμο του 2021.

Οι γαλλικοί κανόνες: ηλικία και κάλυψη

Στη Γαλλία, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή καλύπτεται κατά 100% από το σύστημα υγείας, με ανώτατο όριο έξι σπερματεγχύσεις και τέσσερις εξωσωματικές γονιμοποιήσεις. Τα όρια ηλικίας είναι αυστηρά: η λήψη ωαρίων είναι δυνατή έως τα 43α γενέθλια, ενώ η γυναίκα που θα φέρει την εγκυμοσύνη μπορεί να υποβληθεί σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή έως τα 45α γενέθλιά της.

Κάντε τον υπολογισμό με βάση την ηλικία σας. Μια γυναίκα που εγγράφεται την ημέρα που συμπληρώνει τα 42 της χρόνια και περιμένει κατά μέσο όρο 17,7 μήνες, φτάνει στην πρώτη της προσπάθεια γύρω στα 43,5 χρόνια, μετά το όριο της ωοληψίας. Μπορεί ακόμα να υποβληθεί σε σπερματεγχύσεις ή μεταφορά εμβρύων μέχρι τα 45 της χρόνια, αλλά η εξωσωματική με ωοληψία δεν είναι πλέον δυνατή στη Γαλλία. Αυτός ο υπολογισμός, περισσότερο από τον ίδιο τον χρόνο αναμονής, είναι που πρέπει να γίνει νωρίς.

Τι επιτρέπει η Ελλάδα

Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει τη συμμετοχή μόνων γυναικών, ανεξάρτητα από την οικογενειακή τους κατάσταση, έως την ηλικία των 54 ετών· από την ηλικία των 50 ετών και μίας ημέρας, απαιτείται άδεια από την Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Η συγκατάθεση μιας ανύπαντρης γυναίκας δίνεται με συμβολαιογραφική πράξη. Όσον αφορά ζευγάρι γυναικών, ο ελληνικός νόμος δεν αναγνωρίζει το ζευγάρι: η μία από τις δύο ακολουθεί τη διαδικασία ως μόνη γυναίκα. Οι δύο περιπτώσεις περιγράφονται αναλυτικά στα «Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ως μόνη γυναίκα στην Ελλάδα» και «Ζευγάρι γυναικών και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή στην Ελλάδα».

Οι δότες σπέρματος πρέπει να είναι κάτω των 40 ετών. Οι ελληνικές μονάδες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ξένες τράπεζες σπέρματος: το 2025, από τις 1.832 γυναίκες που έλαβαν σπέρμα από δότη και καταγράφηκαν από την Εθνική Αρχή, οι 1.270 έλαβαν δείγμα από το εξωτερικό. Η διάρκεια της διαδικασίας εξαρτάται κυρίως από την προετοιμασία του φακέλου: γενικά, απαιτούνται δύο έως τέσσερις μήνες από την πρώτη επαφή έως τη θεραπεία. Η διαδικασία περιγράφεται στο άρθρο σχετικά με τη δωρεά σπέρματος στην Ελλάδα.

Η ανωνυμία: μια διαφορά που πρέπει να σταθμιστεί

Στη Γαλλία, ένα παιδί που έχει γεννηθεί από δωρεά σπέρματος μπορεί να ζητήσει την ταυτότητα του δότη όταν ενηλικιωθεί. Στην Ελλάδα, η δωρεά είναι εξ ορισμού ανώνυμη· από το 2022, ο νόμος προβλέπει επίσης μορφές μη ανώνυμης δωρεάς, αλλά αυτές παραμένουν σπάνιες στην πράξη. Ο ελληνικός Αστικός Κώδικας προβλέπει συγκεκριμένα ότι η ταυτότητα του δότη μπορεί να γνωστοποιηθεί στο παιδί μετά την ενηλικίωσή του. Αν αυτό το θέμα έχει σημασία για εσάς, ρωτήστε τη μονάδα, πριν ξεκινήσετε, αν είναι δυνατόν να βρεθεί δότης που έχει αποδεχτεί αυτή την επιλογή. Για να το συζητήσετε αργότερα με το παιδί σας, δείτε πώς να πείτε στο παιδί σας ότι γεννήθηκε από δωρεά.

Τεχνητή γονιμοποίηση ή εξωσωματική, και πόσες διαμονές

Η επιλογή μεταξύ τεχνητής γονιμοποίησης και εξωσωματικής εξαρτάται από την ηλικία σας και τα αποτελέσματα των εξετάσεών σας· εναπόκειται στον γιατρό να σας προτείνει την κατάλληλη μέθοδο. Για την τεχνητή γονιμοποίηση, η παρακολούθηση του κύκλου γίνεται στη χώρα σας και η διαμονή διαρκεί γενικά δύο ημέρες· μια εξωσωματική με ωοληψία απαιτεί οκτώ έως δώδεκα ημέρες παραμονής στον τόπο της θεραπείας, ή δύο σύντομες διαμονές. Οι πιθανότητες επιτυχίας και οι τιμές συγκρίνονται στο άρθρο σχετικά με την τεχνητή γονιμοποίηση στο εξωτερικό.

Μπορεί να ισχύει το έντυπο S2;

Μπορεί να ισχύει αν είστε ασφαλισμένη στη Γαλλία, αλλά τίποτα δεν γίνεται αυτόματα. Για μια υποβοηθούμενη αναπαραγωγή σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ασφάλιση Υγείας απαιτεί προηγούμενη έγκριση από το Εθνικό Κέντρο Περίθαλψης στο Εξωτερικό· σε περίπτωση έγκρισης, θα λάβετε το έντυπο S2. Εάν έχετε προπληρώσει το σύνολο των εξόδων και έχετε επιλέξει την τιμολόγηση της χώρας παροχής των υπηρεσιών, η ασφάλιση αναφέρει ότι «θα επωφεληθείτε από την υψηλότερη βάση επιστροφής» μεταξύ αυτής της συγκεκριμένης χώρας και αυτού της Γαλλίας· εάν έχετε προπληρώσει μόνο μέρος των εξόδων, είναι πιθανή η καταβολή «συμπληρωματικού ποσού». Ενδεικτικά, τα γαλλικά ποσά που δημοσιεύθηκαν το 2026 ανέρχονται σε 247,64 ευρώ για τεχνητή γονιμοποίηση και σε 2.774,76 ευρώ για εξωσωματική (IVF) με δωρεά σπέρματος και μεταφορά εμβρύου, με ένα κατ’ αποκοπή ποσό μεταφοράς για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή που καλύπτει «το 100% του ποσού των δαπανών έως το όριο των 300 €», αποκλειστικά για το άτομο που λαμβάνει τη θεραπεία.

Δύο επιφυλάξεις. Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί πριν από τη θεραπεία. Επίσης, η σελίδα της Ασφάλισης Υγείας δεν διευκρινίζει αν μια ανώνυμη δωρεά που πραγματοποιείται στο εξωτερικό αλλάζει την απάντηση: υποβάλετε το ερώτημα γραπτώς πριν προχωρήσετε. Η διαδικασία βήμα προς βήμα περιγράφεται στο άρθρο σχετικά με το έντυπο S2.

Πώς θα σκεφτόμουν

• Εγγραφείτε στη Γαλλία αν έχετε το δικαίωμα: αυτό δεν σας δεσμεύει σε τίποτα και δεν σας εμποδίζει να αναζητήσετε αλλού.
• Υπολογίστε την ηλικία σας κατά την πιθανή ημερομηνία της πρώτης προσπάθειας, με βάση την προθεσμία που έχει ανακοινώσει η μονάδα σας, όχι με βάση τον εθνικό μέσο όρο.
• Εάν από αυτόν τον υπολογισμό προκύψει ότι θα έχετε υπερβεί τα 43 έτη και ελπίζετε σε εξωσωματική με δικά σας ωάρια, ή τα 45 έτη σε κάθε περίπτωση, εξετάστε το ενδεχόμενο του εξωτερικού από τώρα.
• Σταθμίστε την ανωνυμία όσο και τον χρόνο αναμονής: είναι μια απόφαση που αφορά και το παιδί σας.

Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη επιλογή: το Βέλγιο, που βρίσκεται πιο κοντά, δέχεται επίσης μόνες γυναίκες και ζευγάρια γυναικών· δείτε Βέλγιο ή Ελλάδα για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Αν θέλετε να εξετάσουμε μαζί το πρόγραμμά σας, γράψτε μου.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγή: https://fertilitegrece.com/blog/anamoni-dorea-spermatos-gallia/ — Τριάδα Μπαλουκούδη, συντονισμός εξωσωματικής στην Ελλάδα. Γενική πληροφόρηση, χωρίς ισχύ ιατρικής ή νομικής συμβουλής. Εκτυπώθηκε στις

Τριάδα Μπαλουκούδη
Ανεξάρτητη συντονίστρια ασθενών εξωσωματικής στη Θεσσαλονίκη, με 24 χρόνια εμπειρίας στη συνοδεία ασθενών που έρχονται από το εξωτερικό. Περισσότερα · Επικοινωνία · Facebook